14 podstawowych informacji o mediacji

MEDIACJA to regulowana prawnie metoda ugodowego rozwiązywania sporów i konfliktów przy ścisłym zaangażowaniu stron konfliktu i przy uczestnictwie strony trzeciej (mediatora).
Typy mediacji:
a) sprawy niemajątkowe (cywilne w tym rodzinne, społeczne, niemajątkowe) (wzór Umowy o mediację),
b) sprawy majątkowe (cywilne w tym gospodarcze, pracownicze, społeczne majątkowe).

a) mediacja rodzinna,
b) mediacja pracownicza,
c) mediacja gospodarcza,
d) mediacja społeczna,
e) mediacje w szkole,
f) mediacja karna,
g) mediacja w sprawie nieletnich.
a) dobrowolność oznacza, że strony same podejmują decyzję o rozpoczęciu mediacji, o jej przerwaniu na każdym etapie bez podania przyczyny,
b) neutralność oznacza, że mediator nie może mieć interesu w wybranym rozwiązaniu sporu i jest zobowiązany do tego aby strony wypracowały rozwiązanie najlepiej odpowiadające ich potrzebom i interesom,
c) bezstronność oznacza, że mediator w równym stopniu wspiera strony w rozwiązywaniu konfliktu i dba o równowagę między stronami w trakcie prowadzenia mediacji.
d) poufność oznacza, że wszystkie informacje uzyskane przez mediatora w trakcie mediacji są objęte tajemnicą.
e) akceptowalność oznacza, że mediacja może się odbyć jeśli osoba mediatora zostanie zaakceptowana przez obie strony, a proces mediacji będzie zaakceptowany przez strony pod względem zasad i reguł ustalonych przez mediatora.
f) szacunek- oznacza, że wszystkie strony odnoszą się do siebie z godnością, szanują swoje zdanie i nie oceniają się.
Mediator to osoba neutralna wobec konfliktu, wspierająca przebieg sesji mediacyjnej i negocjacji, usprawniająca komunikację, łagodząca napięcia, pomagająca wypracować wspólne rozwiązania, oceniająca realność składanych przez strony propozycji ugodowych.
Mediator organizuje sesje mediacyjne, zapewnia bezpieczny lokal i przestrzeń do bezpiecznej i rzeczowej rozmowy o problemie, kontaktuje się ze stronami sporu, ustala zasady prowadzenia mediacji, pilnuje ich przestrzegania, kieruje procesem mediacji.
Mediator dba o dobrą atmosferę spotkania.
Mediator ma za zadanie sformalizowanie przebiegu postępowania mediacyjnego przez sporządzenie odpowiednich dokumentów (ugoda, protokół)
Proces mediacji odbywa się zawsze sesja konsultacyjną, zkażda ze stron konfliktu. Podczas takiej sesji mediator informuje strony o tym, czym jest mediacja oraz rozpoznaje skalę i rodzaj sporu. Strony przekazują mediatorowi swoje oczekiwania.
Mediator po wysłuchaniu obu stron decyduje czy spór może podlegać mediacji i umawia się ze zdecydowanymi stronami na mediację właściwą.
Podczas mediacji właściwej strony przedstawiają swoje oczekiwania i stanowiska. Każda ze stron ma przeznaczony taki sam czas na wypowiedź. Strony słuchają się nawzajem i dokonywana się analiza konfliktu.
Strony szukają rozwiązań dla konkretnej sytuacji konfliktowej i wspólnie decydują o wyborze najlepszego rozwiązania.
Mediacja kończy się spisaniem ugody lub porozumienia.
Ugoda spisana w obecności mediatora zawiera wszystkie wypracowane przez strony wspólne ustalenia. Mediator ma za zadanie dopilnować aby obszary porozumienia były realne, czytelne, spójnie wewnętrznie, zgodne z obowiązującym prawem i zasadami współżycia społecznego.
a) jeśli mediacja odbywa się na podstawie postanowienia z sądu podpisana przez strony ugoda oznacza wyrażenie zgody na wystąpienie do sądu z wnioskiem o jej zatwierdzenie, o czym mediator informuje strony.
Jeżeli sąd zaakceptuje warunki ugody, zatwierdza ją albo, o ile nadaje się do egzekucji, nada ugodzie klauzulę wykonalności.
b) jeśli mediacja odbywa się na podstawie umowy o mediację z mediatorem strony mogą ale nie muszą występować do sądu z wnioskiem o jej zatwierdzenie.
Ugoda zawarta przed mediatorem, którą zatwierdzono przez nadanie jej klauzuli wykonalności, staje się obecnie od razu tytułem wykonawczym (nowa regulacja art. 777 §1 k.p.c.). Dyrektywa w art. 6 zawiera rozwiązania tożsame z rozwiązaniem wskazanym powyżej, zobowiązując państwa członkowskie do zapewnienia pełnej mocy  i skuteczności ugody mediacyjnej w trybie stosownej decyzji sądu państwowego.
Mediacja jest procedurą, której podlega prawie każdy rodzaj sporu.
Istnieją wyjątki opisane poniżej:

  • o ustalenie/zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa,
  • unieważnienie małżeństwa,
  • pozbawienie lub zawieszenie władzy rodzicielskiej,
  • sprawy o ubezwłasnowolnienie,
  • sprawy z zakresu prawa osobowego,
  • uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu,
  • sprawy z zakresu prawa spadkowego,
  • stwierdzenie nabycia spadku,
  • sprawy rejestrowe,
  • w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Poza tym:

  • jeśli strona jest uzależniona od alkoholu, narkotyków lub chora psychicznie,
  • w przypadku przemocy domowej mediacja mogłaby naruszyć zasadę równości stron.
    [/li_item]
Całość posiedzenia mediacyjnego z reguły nie powinna trwać dłużej niż 30 dni od daty wpłynięcia wniosku o mediację.
Jednorazowo mediacja to godzinna (60 min) sesja konsultacyjna plus posiedzenie mediacyjne właściwe wspólne, które trwa do dwóch godzin.
Najlepiej jeśli ugoda podpisana jest podczas pierwszego posiedzenia właściwego, często są to jednak 2-5 sesji.
Mediacja polega na tym, że strony współuczestniczą w konflikcie, pozwala ona więc na wyrażenie emocji, oczekiwań i potrzeb.
Mediacja zapewnia całkowitą poufność, nie ma wokandy i nikt poza stronami (pełnomocnikami) i mediatorem nie wie o sytuacji spornej i sposobie jego rozstrzygania.
Mediacja daje możliwość szybkiego, taniego i skutecznego rozwiązania konfliktu. Mediacja oferuje szereg nieszablonowych rozwiązań.
Mediacja dodatkowo pozwala na utrzymanie dobrych kontaktów z druga stroną, kontynuowania współpracy, etc. To strony decydują o tempie i rezultacie procedury.
Podczas mediacji następuje ochrona wszystkich danych i szczegółów, co jest bardzo istotne dla tajemnic zawodowych lub reputacji zawodowej.
Mediacja przerywa bieg terminów przedawnienia, a zakończona ugodą zatwierdzoną przez sąd ma moc równą ugodzie sądowej.
Nawet jeśli posiedzenie mediacyjne nie zakończy się ugodą strony wyjaśniając sobie wiele kwestii spornych podczas sesji mediacyjnej docelowo po pewnym czasie dochodzą sami do porozumienia.
Mediacje są formą rozstrzygania sporów gospodarczych.Aby ułatwić polubowne rozwiązywanie sporów cywilnych (zanim sprawa trafi do sądu) zaleca się umieszczać w umowach cywilno-prawnych klauzuli mediacyjnej.
Przykładowa treść klauzuli mediacyjnej:
& …
„W przypadku sporu dotyczącego zawarcia, obowiązywania, wykładni lub sposobu wykonania niniejszej umowy, Strony zobowiązują się do zastosowania w pierwszej kolejności mediacji, jako alternatywnej metody rozwiązywania sporów. Jeżeli mediacja nie przyniesie satysfakcjonującego rozwiązania w terminie 30 dni od jej rozpoczęcia, każda ze stron może wnieść sprawę do sądu powszechnego.”
Ilość sesji mediacyjnych uzależniona jest od rodzaju mediacji. Najczęściej jest to 2-5 spotkań.
Koszt mediacji prywatnych regulują ustalenia indywidualne z mediatorem.Koszt mediacji sądowych regulowane są na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30.11.2005 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym (Dz. U. nr 239, poz. 2018 z dnia 7.12.2005 r.)
O ile mediator jest podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług, wynagrodzenie oraz wydatki podwyższa się o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług.
Koszt mediacji karnych i z nieletnim sprawa czynu karalnego koszty mediacji pokrywa Skarb Państwa.
Ilość sesji mediacyjnych uzależniona jest od rodzaju mediacji. Najczęściej jest to 2-5 spotkań.
  • Mediacja nie ma na celu pogodzenia stron.
  • Mediacja to nie sprawa sądowa.
  • Mediacja to nie doradztwo personalne, coaching, terapia, sesja psychologiczna.
  • Mediator nie jest sędzią ani arbitrem.
  • Mediator nie musi być prawnikiem.
  • Mediator nie rozstrzyga sporów, nie narzuca rozwiązań, nie przekonuje do konkretnych rozwiązań.
  • Mediator nie pomaga przepracować spraw z przeszłości.
  • Mediator nie wystawia zaświadczeń.
  • Mediacja nie jest przeprowadzana za darmo.
  • Mediacja nie ma nic wspólnego z medytacją ani hipnozą.